.jpg)
Bức tranh kinh tế toàn cầu đang biến đổi sâu sắc với sự trỗi dậy của kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Đứng trước ngã rẽ lịch sử này, khát vọng vươn mình của đất nước không thể chỉ trông chờ vào những lợi thế cạnh tranh cũ. Một mô hình tăng trưởng thế hệ mới đang đòi hỏi một điều kiện tiên quyết: Sự lột xác toàn diện của hệ thống quản trị quốc gia.
Thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua đã chỉ ra một chân lý không thể đảo ngược: Dư địa tăng trưởng từ việc khai thác tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ đã cạn kiệt. Để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và bước vào nhóm quốc gia phát triển, cốt lõi của bài toán không chỉ nằm ở việc chúng ta có bao nhiêu vốn hay tài nguyên, mà nằm ở cách chúng ta vận hành, phân bổ và tối ưu hóa những nguồn lực ấy. Nói cách khác, năng lực quản trị quốc gia chính là "nút thắt" lớn nhất quyết định tốc độ và chất lượng tăng trưởng.
Thủ đô Hà Nội (Ảnh minh họa, nguồn: Internet)
Hiện nay, chúng ta đang chứng kiến một nghịch lý: trong khi cộng đồng doanh nghiệp và thị trường đang vận động với tốc độ của kỷ nguyên số, thì một bộ phận hệ thống quản trị hành chính vẫn đang loay hoay với tư duy quản lý mang nặng tính thủ tục. Đây chính là chiếc "áo chật" kìm hãm sự phát triển.
Sự chậm trễ trong cải cách hành chính, những chồng chéo trong hệ thống văn bản pháp luật, cùng tư duy "không quản được thì cấm" đã vô hình trung tạo ra chi phí tuân thủ khổng lồ cho doanh nghiệp. Khi một dự án đầu tư mất quá nhiều thời gian để chạy qua các cửa ải phê duyệt, khi tính minh bạch và khả năng dự báo của chính sách còn hạn chế, dòng vốn đầu tư sẽ e dè, và những ý tưởng đổi mới sáng tạo sẽ bị thui chột ngay từ trong trứng nước. Một nền kinh tế hướng tới năng suất và chất lượng cao không thể dung nạp một hệ thống quản lý rườm rà và thiếu linh hoạt.
Nút giao đường Vành đai 3 với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng nằm trên địa bàn quận Long Biên và huyện Gia Lâm. Ảnh: Duy Linh
Từ "Quản lý" đến "Kiến tạo": Cuộc chuyển đổi tư duy cốt lõi.
Để giải phóng lực lượng sản xuất, hệ thống quản trị quốc gia cần một bước chuyển mình mang tính triết lý: chuyển từ tư duy "quản lý, kiểm soát" sang tư duy "phục vụ, kiến tạo". Nhà nước không nên đóng vai trò người trực tiếp chèo thuyền, mà phải là người cầm lái tài tình – tạo ra một sân chơi công bằng, minh bạch và an toàn để các thành phần kinh tế tự do phát huy tối đa năng lực.
Sự đổi mới này cần được thể hiện đồng bộ qua ba trụ cột mang tính đột phá:
Thứ nhất, cải cách thể chế phải đi trước một bước. Thể chế tốt là nền tảng của một quốc gia thịnh vượng. Chúng ta cần một hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định, bảo vệ vững chắc quyền tài sản và đề cao tính cạnh tranh công bằng. Quan trọng hơn, pháp luật trong kỷ nguyên mới không chỉ để trừng phạt những sai phạm, mà phải là "bà đỡ" khuyến khích những mô hình kinh doanh mới, bảo vệ những cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Thứ hai, chuyển đổi số phải đi vào thực chất. Chuyển đổi số trong quản trị quốc gia không đơn thuần là số hóa tài liệu hay cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Đó phải là sự thay đổi cách thức vận hành của bộ máy hành chính dựa trên dữ liệu (data-driven). Một Chính phủ số đích thực sẽ phá vỡ "cát cứ dữ liệu" giữa các bộ ngành, giảm thiểu tối đa sự can thiệp của con người vào các quy trình cấp phép, từ đó triệt tiêu mảnh đất màu mỡ của tham nhũng vặt và nhũng nhiễu.
Thứ ba, tái thiết kế động lực cho nguồn nhân lực công. Bộ máy dẫu hiện đại đến đâu cũng được vận hành bởi con người. Quản trị quốc gia hiện đại đòi hỏi một đội ngũ công chức không chỉ thạo việc mà còn mang tư duy mở, nhạy bén với cái mới. Cần mạnh dạn thay đổi cơ chế tuyển dụng, đánh giá và đãi ngộ cán bộ; chuyển từ việc đánh giá dựa trên thời gian làm việc và quy trình sang đánh giá đo lường bằng hiệu quả thực tế (KPIs). Phải tạo ra một môi trường làm việc mà ở đó, người tài được trọng dụng và cống hiến, người thiếu năng lực tự động bị đào thải.
Kết luận
Đổi mới quản trị quốc gia là một quá trình gian nan, đụng chạm đến nhiều thói quen và lợi ích cục bộ. Thế nhưng, đây không còn là một sự lựa chọn, mà là mệnh lệnh của sự phát triển.
Không thể có một nền kinh tế bứt phá ngoạn mục nếu thiếu đi một bệ phóng quản trị vững chắc. Chỉ khi thiết lập được một hệ thống quản trị quốc gia tinh gọn, minh bạch, hiệu lực và kiến tạo, chúng ta mới có thể khơi dậy mạnh mẽ khát vọng vươn lên của toàn dân tộc, hội tụ mọi nguồn lực để hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển hùng cường.
(Nguồn: vietnamnet.vn)
